ಹಿಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಎತ್ತಿದ ಆ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ ಕೆಲಸ ತುರ್ತಾಗಿ ಆಗಬೇಕಿದೆ.ಅತಿ-ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಆರೋ ಗ್ಯದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಾರು ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಆಕರ್ಷಕ ಜಾಹೀ ರಾತುಗಳೆದುರು ಪೋಷಕರು ಅಸಹಾಯಕರಾಗಬೇ ಕೇ ? ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ
ಪಾತ್ರವೇನು?
ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಕೇವಲ ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆ’ಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ಒಂದು ಮಗು ಬಣ್ಣದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ಗಳತ್ತ ಕೈಚಾಚಿದಾಗ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಬೃಹತ್ಉ ದ್ಯಮದ ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಮಗುವನ್ನು ಅಥವಾ ತಾಯಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು, ಆ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಪೂರಕ ಪರಿಸರ ನಿರ್ಮಾ ಣದ (Environmental interventions) ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನೀತಿ-ನಿರೂಪಣೆಯ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿವೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟು ಭಾರತೀಯ ವೈ ದ್ಯಕೀ ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ(ICMR-NIN) 2024ರ ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿಗಳು — ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ, ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತುಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸಿದ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇ ಕೆಂಬುದು ಈ ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಆರ್ಥಿ ಕ ಸಮೀ ಕ್ಷೆ 2025-26’ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ:
● ಬೆಳಗಿನ 6 ಗಂಟೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ 11 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ (ಟಿವಿ, ಡಿಜಿಟಲ್) ಅತಿ-ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರಗಳ (UPF) ಜಾಹೀ ರಾತುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿ ಸುವುದು.
● ಎಳೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀ ಡುವ ಹಾಲಿನ ಪುಡಿ ಹಾಗೂ ಪಾನೀ ಯಗಳ (Toddler beverages) ಮಾರ್ಕೆ ಟಿಂಗ್ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರುವುದು.
● ಅತಿ-ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರಗಳ ಮೇ ಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಿಎಸ್ಟಿ (Highest GST Slab) ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೆಸ್ವಿಧಿಸಿ, ಪರ್ಯಾ ಯವಾಗಿ ಆರೋ ಗ್ಯಕರ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ನೀತಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು.
● ಆಹಾರದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ‘ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲೇಬಲ್’ (Front-of-Pack Warning Label) ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅನುಭವಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಈ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿವೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ 2014ರಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಪಾನೀ ಯಗಳ ಮೇ ಲೆ ತೆರಿಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ನಂತರ, ಕೇವಲ ಎರಡು ವರ್ಷ ಗಳಲ್ಲೇಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಶೇ . 7-8ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಚಿಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲೇಬಲ್ಗಳು (ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಸೈ ನ್) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದ ಜಾಹೀ ರಾತುಗಳು ಗಣನೀ ಯವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾದವು. ಈ ಅನುಭವಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವಂತೆ, ದಿಟ್ಟನೀತಿಗಳು ಜನರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲವು; ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮದ ಲಾಬಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಬೇಕು.
ಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ಮಗು ತನ್ನ ದಿನದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ.ಹೀಗಾಗಿ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ರೂಢಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.
● ಕ್ಯಾಂಟೀ ನ್ ನಿಯಮಗಳು: ‘ಭಾರತೀ ಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ದ (FSSAI) ‘ಈಟ್
ರೈ ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್’ (Eat Right School) ಉಪಕ್ರಮದಡಿ ಶಾಲೆಗಳ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದ
ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ (HFSS – High Fat, Salt,Sugar) ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕಿದೆ.

● ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಶಿಕ್ಷಣ: ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಹಾರದ ಮೂಲ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರದ ಕುರಿತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬೇ ಕು.
‘ಆರೋ ಗ್ಯಕರ ಟಿಫಿನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ ‘ಗಳಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾಗೃತಿ ತರಬಹುದು.

ಕುಟುಂಬದ ಹೊಣೆ: ಅಡುಗೆಮನೆಯಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನೀತಿಗಳು ಕೇವಲ ಪೂರಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲವು; ಆದರೆ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಮಗುವಿನ ಮೇ ಲೆ ನೇ ರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.ಸಾರ್ವ ಜನಿಕ ಆರೋ ಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ಪೋ ಷಕರಿಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಯೋ ಗಿಕ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
● ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ದಾಸ್ತಾನು ಬೇಡ: ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಸ್, ಬಿಸ್ಕತ್ತು, ಕೋ ಲಾಗಳನ್ನು ತಂದು ದಾಸ್ತಾನು
ಮಾಡುವುದನ್ನು (Stocking) ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೆ, ಮಕ್ಕಳು ಕೇಳುವ ಹಠ ತಾನಾಗಿಯೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
● ಕೈ ಗೆಟಕುವಂತಿರಲಿ ನೈ ಸರ್ಗಿಕ ತಿಂಡಿ: ಹಸಿವಾದಾಗ ತಕ್ಷಣ ತಿನ್ನಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಸೇಬುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಡಿ. ಹುರಿಗಡಲೆ, ಮಂಡಕ್ಕಿ, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಅಥವಾ ಸಕ್ಕರೆ ಬೆರೆಸದ ತಾಜಾ ಮೊಸರು ಸದಾ ಲಭ್ಯವಿರಲಿ.
● ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಪರ್ಯಾಯ ರುಚಿ: ಬಿಸ್ಕತ್ತಿನ ಬದಲಿಗೆರಾಗಿ ಅಥವಾ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಲ್ಲ-ತುಪ್ಪ ಸೇರಿಸಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕುರುಕುಲು ತಿಂಡಿ ತಯಾರಿಸಿ. ಮ್ಯಾಗಿಯಂತಹ ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್ ನೂಡಲ್ಸ ಬದಲಿಗೆ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದ ಶಾವಿಗೆ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ಅವಲಕ್ಕಿ (ಪೋಹಾ) ನೀಡಿ. ಪೋಷಕರ ಸಾಮಾನ್ಯಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ತಜ್ಞರ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ.

ಪೋಷಕರ ಸಾಮಾನ್ಯಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ತಜ್ಞರ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
● ಗೊಂದಲ: ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಮಗು ಉಪವಾಸ ಬಿದ್ದು ಸುಸ್ತಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಮಗುವಿನ ಮೆದುಳು ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ರುಚಿಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಆರಂಭದ ಕೆಲವು ದಿನ ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಯಾವ ಮಗುವೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಪರೀತ ಹಸಿವಾದಾಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆರೋ ಗ್ಯಕರ ಆಹಾರವನ್ನೇ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.
● ಗೊಂದಲ: ಹಬ್ಬದ ದಿನವೂ ಜಂಕ್ಫುಡ್ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಮಗುವಿಗೆ ನಿರಾಸೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?
ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಅಡಗಿರುವುದು ಬಣ್ಣದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ಗಳಲ್ಲಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆಗಿನಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ. ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮಾಡಿದ ಪಾಯಸ ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲದ ಲಡ್ಡುವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೊಡಿ.
● ಗೊಂದಲ: ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಮಕ್ಕಳು ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ತಂದರೆ, ನನ್ನ ಮಗು ಆಕರ್ಷಿ ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ ? ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಶಾಲೆಯ ಟಿಫಿನ್ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ. ಮಗುವಿಗೆ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷ ಕವಾದ (ರೊಟ್ಟಿ-ಪಲ್ಯದ ರೋಲ್, ಹಣ್ಣುಗಳು) ಟಿಫಿನ್ ಕಳುಹಿಸಿ. “ನಮ್ಮ
ಮನೆಯ ಆಹಾರ ನಮಗೆ ಶಕ್ತಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ಬಿತ್ತಿ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಈ ಇಡೀ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಜಂಕ್ಫುಡ್ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ನಿಷೇಧ
ಹೇ ರುವುದು ಅಥವಾ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳು (Fear-mongering) ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಬದಲಾಗಿ, ಪೋಷಕರಲ್ಲಿನ ಸಮತೋಲಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ನಿರಂತರ ಅರಿವು ಮತ್ತು ರೂಪಿಸಿದ ನೀತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನ (Effective implementation) ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಈ ಸಂವಾದವು ಭಯ ಅಥವಾ ದೋ ಷಾರೋಪಣೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬಾರದು; ಬದಲಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರಬೇಕು. ಸರಣಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಬೀದಿಯ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತ ಆ ತಾಯಿಯ ಮುಂದಿರುವ ಐದು ರೂಪಾಯಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಸೂಪರ್ಮಾರ್ಕೆಟ್ನ ಕೌಂಟರ್ ಬಳಿ ಮಗುವಿನ ಹಠ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತಾಯಿಯ ಸಂಕಟವಾಗಲಿ — ಅವರ ಮುಂದಿರುವ ಆ ಕ್ಷಣದ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ಇಡೀ ತಲೆಮಾರಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಅಡಗಿದೆ. ಬಣ್ಣದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ನ ಸಿಹಿ ಮೋ ಹವೋ ಅಥವಾ ನೈ ಸರ್ಗಿ ಕ ಸತ್ವವೋ ಎಂಬ ಆ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯ.
ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು ಕೇ ವಲ ಆ ತಾಯಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಬಾಲ್ಯದ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಆರೋ ಗ್ಯದ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ — ಆ ಆಧಾರವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿ
ಬಲಪಡಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ, ಹಾಗೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು:
● ICMR-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಹಾರ ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿಗಳು 2024.
● FSSAI, ‘ಈಟ್ ರೈ ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್’ ಉಪಕ್ರಮದ ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿಗಳು
● ಕೇ ಂದ್ರ ಸರ್ಕಾ ರದ ಆರ್ಥಿ ಕ ಸಮೀ ಕ್ಷೆ 2025-26, ಅಧ್ಯಾಯ 7 (ಆರೋ ಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋ ಷಣೆ).
● ವಿಶ್ವ ಆರೋ ಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ: ಬಾಲ್ಯದ ಬೊಜ್ಜು ನಿರ್ಮೂ ಲನಾ ಆಯೋ ಗದ ವರದಿ, 2023.
● ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಸಕ್ಕರೆ ತೆರಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (WHO, 2024).
● ಚಿಲಿಯ ಆಹಾರ ಲೇ ಬಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಾಹೀ ರಾತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (2023-24).
● UNICEF ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ವರದಿ (“ಫೀ ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಾಫಿಟ್”), 2025.





















































