ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆ (ತಹ್ಝೀಬ್) ಯಾವುದೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಏಕಾಏಕಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಒಂದು ಆಲೋಚನೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ಅಥವಾ ಸಂಕೇತದ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರಂತರ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಿಂದ ಅದು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ; ಅಭ್ಯಾಸವು ಪರಂಪರೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪರಂಪರೆಗಳು ಸಮಾಜದ ಸಮೂಹ ನಡವಳಿಕೆ, ಆದ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅವು ನಾಗರಿಕತೆಯ ರೂಪುಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಲಾದ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಭೆಗಳು, ಸೀರತ್ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಧ್ವಜಗಳು, ಅಲಂಕಾರಿಕ ದೀಪಗಳು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ವಿಶೇಷ ಉಡುಪುಗಳು, ಮೋಟಾರ್ಸೈಕಲ್ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಮುಖಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಸಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಈ ಸಂದರ್ಭದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಮಾಜವು ಅವುಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಾಗ ಅವು ಸಮೂಹದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಈ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಇದೇ ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ನಡೆ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾವುದೇ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಪಾತ್ರವೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳು, ಬ್ಯಾಡ್ಜ್ಗಳು, ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ಗಳು, ಬ್ಯಾನರ್ಗಳು, ಬಲೂನುಗಳು, ಅಲಂಕಾರಿಕ ದೀಪಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅವುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಇಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದೇ ಆ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೇವಲ ಪರಂಪರೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಲ್ಲ; ಕ್ರಮೇಣ ಆ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗಗೊಳಿಸಿವೆ. ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಅಲಂಕಾರ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇಂದು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಜನರು ಪರಸ್ಪರರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ, ವ್ಯಾಪಕತೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಯೊಂದು ವಿಶಾಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.
ಆದರೆ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಈ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಕೇತಗಳು ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಅವರ ಜೀವನದ ನೈತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆಯೇ?
ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸುವುದು ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಬಾರದೇ?
ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದು ಭಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಬ್ಬ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತಿಯಾಗಬಾರದೇ?
ಮಕ್ಕಳ ಗಲ್ಲಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಅಂಟಿಸಬಹುದಾದರೆ, ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಮುಹಮ್ಮದ್(ಸ)ರ ಜೀವನದ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಮೂಡಿಸಬಾರದು?
ಮೋಟಾರ್ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ಧ್ವಜ ಕಟ್ಟಬಹುದಾದರೆ, ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಹನೆ, ಸಂಚಾರ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ ಹಾಗೂ ಇತರರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗೌರವವನ್ನು ಏಕೆ ಬೆಳೆಸಬಾರದು?
ಮೀಲಾದ್ಗಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಬಹುದಾದರೆ, ಅದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಸರಿಯಾದ ತೂಕ ಮತ್ತು ಹಲಾಲ್ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಬಾರದು?
ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಹಾಡುಗಳ ಧ್ವನಿ ಜೋರಾಗಿ ಮೊಳಗಬಹುದಾದರೆ, ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾದವರು, ಅನಾಥರು ಹಾಗೂ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನೂ ಏಕೆ ಆಲಿಸಬಾರದು?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವು ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮಸ್ಯೆ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲ; ಸಂಕೇತಗಳೇ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಾಗ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಧ್ವಜವು ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಾಕ್ಷಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಬೇಕು. ಅಲಂಕಾರವು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಅವರ ಜೀವನದ ಬೆಳಕು ಮಾನವನ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಬೇಕು. ಗೀತೆಗಳು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದೇ ಭಾವನೆ ದುರ್ಬಲರು, ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾದವರು ಹಾಗೂ ವಂಚಿತರ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬೇಕು.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಧ್ವಜವು ಗುರುತನ್ನು ನೀಡಬಹುದು; ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾರದು. ಘೋಷಣೆಗಳು ಕ್ಷಣಿಕ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾರವು. ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಅವರ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ನಾಗರಿಕತೆ ಎಂದರೆ, ಅದು ಮಾನವನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬೇಕು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಮೀಲಾದ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಅದನ್ನು ನೈತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಹಾಡುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇವೆ, ಅಲಂಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಶಿಸ್ತು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಡವರ ಹಕ್ಕು, ಧ್ವಜದ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯ ದಾವೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಅವರ ಅನುಸರಣೆಯೂ ಇರಬೇಕು.
ಕೊನೆಗೆ, ನಾವು ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ: ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಅವರ ಜೀವನದಿಂದ ರೂಪಿಸಬೇಕೇ? ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರೀತಿ, ಸಮೂಹದ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕೇ?
